Propaganda is een belangrijke pijler onder het nazi-regime. Joseph Goebbels wordt na de machtsgreep van 1933 minister van Openbare Voorlichting en Propaganda. Hij brengt razendsnel alle Duitse kranten en tijdschriften, het bioscoopjournaal en de filmindustrie, de radio en de kunsten onder zijn controle. Ook briefkaarten, ansichtkaarten én postzegels worden ingezet als propagandamiddel.

Al het getoonde materiaal is afkomstig uit de collectie van Bennie Vlaskamp

Briefkaart van 30 januari 1934 ter gelegenheid van de eerste verjaardag van de machtsgreep van Hitler: SA-eenheden marcheren door de Brandenburger Poort in Berlijn. De geestdriftige menigte en talrijke fakkels en vlaggen zijn kenmerkende nationaalsocialistische elementen op de kaart.
Onder de illustratie: Deutschland, Deutschland über alles! 30.1.1933.
Op de postzegelopdruk Hitler en Hindenburg.

Propagandakaart over de Reichsparteitag van de NSDAP 1934. Ook het poststempel vermeldt deze dag. De steeds omvangrijkere partijdagen worden ieder jaar gehouden totdat de Tweede Wereldoorlog uitbreekt.

Ansichtkaart uit 1935 ter herdenking van de doden onder de putchisten bij de Bierhalle Putsch van 9 november 1923 waarmee Hitler tevergeefs trachtte de macht te grijpen in Beieren.
Onderaan de kaart de tekst: Und Ihr habt doch gesiegt! (En toch hebben jullie gewonnen!)
In de geschreven tekst staat dat de afzender Hitler, Goebbels en Göring heeft gezien. Hij besluit met: Heil Hitler!

 

 

 

 

Op 12 maart 1938 trekken Duitse troepen Oostenrijk binnen en op 10 april van dat jaar vindt de officiële aansluiting van Oostenrijk bij het Duitse Rijk plaats (Anschluss). Er wordt dan gesproken van Grossdeutschland.

Het poststempel vermeldt de nazi-slogan Ein Volk, ein Reich, ein Führer. Dit was een variant op de leuze Ein Reich, ein Volk, ein Gott. Dit was de titel van een schilderij van William Pape uit 1896 van de kroning 25 jaar eerder van Wilhelm I tot keizer van het dan tot eenheid gesmede Duitse rijk. Van 1900 tot 1918, toen diens opvolger Wilhelm II als keizer werd afgezet en naar Nederland werd verbannen, werd de afbeelding op postzegels (van 5 mark) gebruikt. De hier getoonde postzegel is uit 1905.

Nationaalsocialistische propagandakaart bij de Anschluss van Oostenrijk. Onder de leus Mander s’ischt Zeit (Mannen, dit is de tijd) uit de Tiroler vrijheidsstrijd tegen Napoleon worden Joden, sociaaldemocraten en geestelijken het land uit gejaagd.

In oktober 1938 wordt Sudetenland (een aan Duitsland grenzend deel van Tsjecho-Slowakije) bezet. De nazi’s noemen het de bevrijding van Sudetenland. Op de kaart staan Hitler, Henlein (leider van de ‘Sudetenduitsers’) en Himmler. Het poststempel vermeldt: Wir sind frei! Het hakenkruisstempel is waarschijnlijk een particulier initiatief.

Propagandakaart uit 1938 met de afbeeldingen van Frederik de Grote, Bismarck, Von Hindenburg en Hitler.                                  Wat de koning veroverde, de vorst vormde,                               de veldmaarschalk verdedigt, redde en verenigde de soldaat.

 

 

 

 

 

In september 1939 wordt Gdansk (door de Duitsers Danzig genaamd) in Polen bezet. Hitlers aanval op Polen luidt de Tweede Wereldoorlog in. Het poststempel meldt: “Danzig begroet jubelend zijn Führer en bevrijder Adolf Hitler”.

Op 7 november 1939 wordt Hans Frank aangesteld als Generalgouverneur van de door Duitsland bezette Poolse gebieden. Deze kaart wordt ter ere van deze Amtsantritt uitgegeven. Hans Frank is verantwoordelijk voor de deportatie van de Poolse Joden naar de getto’s. Hij wordt ‘de slachter van Polen’ genoemd.
Frank wordt op 1 oktober 1946 in Neurenberg ter dood veroordeeld wegens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, en op 16 oktober 1946 opgehangen.

Kaart uit 1942 van de Italiaanse fascistische partij over de samenwerking van de As-mogendheden (Duitsland, Italië en Japan).

Ook de tegenstanders van nazi-Duitsland bedienden zich van propaganda. Deze Franse kaart uit 1939 van Paul Barbier (‘De droom van Hitler’) schat de bedoelingen van de Führer op de juiste waarde.